การคำนวณต้นทุนของกาแฟขั้นพื้นฐาน

ในการที่จะเปิดร้านกาแฟนั้น มันมีปัจจัยหลายๆ อย่าง ที่ผมดูแล้ว เห็นว่าเพื่อนๆ หลายคนอาจจะลืมคิดไป หรือคิดไม่ถึง แต่วันนี้ผมอยากจะแนะนำในเรื่องของการคิดต้นทุนทั้งหมด เพื่อนๆ จะได้เอาไปคิดคำนวณคร่าวๆ ได้ว่า ควรจะตั้งเป้าอย่างไร ควรจะทำหรือจะถอยมาตั้งหลักเพื่อรอจังหวะและเวลา

หลายๆ คน ชอบถามผมว่าตั้งราคาขนาดนี้ จะขายได้ไหม จะมีกำไรไหม ค่าเช่าขนาดนี้จะรอดไหม ซึ่งตัวแปรหลายๆ อย่าง ถือว่าเป็นตัวกำหนดความอยู่รอดของร้านกาแฟที่ทำขึ้นมา เพื่อนๆ หลายๆ คน อาจจะคิดว่า กาแฟนั้นต้นทุนมีอยู่แค่ไม่ถึง 10 บาท ผมบอกได้เลยครับว่าอย่าพึ่งฝันหวานไปเลย ว่าต้นทุนมีแค่นี้ ถ้าเพื่อนๆ ได้ฟังแค่นี้อาจจะฝันหวานไปไกล ลงทุน 5 หมื่น กำไรเป็นแสน คืนทุน 5-6 เดือน เป็นเรื่องจริงหรือไม่ ผมตอบไม่ได้หรอก แต่ว่าเราจะมาวิเคราะห์ ดูกันเล่นๆ ว่าจริงหรือไม่ ผมบอกได้เลยว่าทุกคนมีสิทธ์คิดฝัน แต่ก็ควรอยู่ในพื้นฐานความเป็นจริง ที่สามารถมองเห็นได้อย่างเป็นรูปธรรม แล้วคุณจะได้ไม่ฝันสลายครับ

ในการคำนวณต้นทุนนั้น ก่อนอื่นเลยคุณต้องตั้งระยะเวลาคืนทุนไว้ในใจก่อน
ตัวอย่างเช่น ตั้งระยะเวลาคืนทุนไว้ที่ 1 ปี หรือ 12 เดือน

จากนั้นคุณต้องดูเงินลงทุนทั้งหมดว่าใช้เงินลงทุนเท่าไร ซึ่งเงินลงทุนนี้จะรวมทุกสิงทุกอย่างในการที่จะเป็นร้านกาแฟขึ้นมา ผมขอยกตัวอย่างดังนี้ครับ
- ค่าเช่าร้าน สมมุติว่าเป็นร้านเปล่าๆ ไม่ได้ตกแต่งขนาด 16 ตารางเมตร มีค่าเช่าเดือนละ 10000 บาท รวมค่าเช่าปีละ 120000 บาท
- ค่าตกแต่งร้าน ทาสี ทำเคาเตอร์ โต๊ะ เก้าอี้ โคมไฟ แอร์ ฯลฯ ลงทุนส่วนนี้ 120000 บาท
- ค่าอุปกรณ์เช่น เครื่องทำกาแฟ เครื่องบด ตู้เย็น ตู้แช่ เครื่องปั่น ฯลฯ ลงทุนส่วนนี้ 180000 บาท
- ค่าจ้างพนักงาน 2 คน เดือนละ 12000 บาท รวมปีละ 144000 บาท
- ค่าน้ำ-ค่าไฟ เฉลี่ยเดือนละ 5000 บาท รวมปีละ 60000 บาท

จากนั้นเราเอาตัวเลขทั้งหมดมารวมกันคือ ค่าเช่า 120000 + ค่าตกแต่ง 120000 + ค่าอุปกรณ์ 180000 + ค่าพนักงาน 144000 + ค่าน้ำ-ค่าไฟ 60000 = 624000 บาท

ดังนั้นค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่เราตั้งระยะเวลาคืนทุนใน 1 ปีจะเท่ากับ 624000 บาท เราก็นำมาหารด้วย 12 เดือน เพื่อที่จะนำไปบวกไว้ในต้นทุนของกาแฟครับ เมื่อหารแล้วจะได้เท่ากับ 52000 บาท ตัวเลขนี้เป็นตัวเลขต้นทุนต่อเดือนของเราต่อเดือนนะครับ

ดังนั้นถ้าเราตั้งเป้าเอาไว้ว่า ควรมียอดขายขั้นต่ำวันละ 80 แก้ว โดยเฉลี่ย เดือนนึงก็ควรจะเป็น 80 แก้ว คูณด้วย 30 วัน เท่ากับ 2400 แก้ว เราก็เอามาหารต้นทุน 52000 บาท จะได้เท่ากับ 21.6 บาท ครับ นี้คือตัวเลขของต้นทุนแฝง ที่เราคิดการคืนทุนที่ 1 ปีครับ

ที่นี้เรามาดูต้นทุนกาแฟ 1 แก้วกัน โดยผมจะคิดที่กาแฟเย็นเป็นหลักนะครับ เพราะ 70% ของยอดขายกาแฟจะเป็นกาแฟเย็นครับ
- กาแฟ 1 โลจะชงได้ประมาณ 120 ช๊อท ถ้าเอามาทำกาแฟเย็นก็จะได้ 60 แก้ว สมมุติว่ากาแฟโลละ 400 บาท ดังนั้นกาแฟเย็น 1 แก้ว จะมีต้นทุนเท่ากับ 6.6 บาท
- ค่านมข้นหวาน นมข้นจืด ครีมเทียม (สูตรใครสูตรมันนะครับ) ต้นทุนต่อแก้ว ผมประมาณให้ที่ 4 บาท
- ค่าแก้ว + ฝา (ตามต้นทุนแต่ละคนนะครับ) ผมประมาณให้ชุดละ 5 บาท

ฉะนั้น ต้นทุนกาแฟเย็น 1 แก้ว จะเท่ากับ 6.6+4+5 เท่ากับ 15.6 บาท

และเมื่อรวมต้นทุนแฝง กับระยะเวลาคืนทุน 1 ปี กาแฟเย็น 1 แก้วจะมีต้นทุนอยู่ที่ 15.6+21.6 เท่ากับ 37.2 บาทครับ

ถ้ามองแล้วจะเห็นว่าต้นทุนกาแฟของเราจะอยู่ที่ 37.2 บาทนะครับ ดังนั้นถ้าจะตั้งราคา เราควรจะตั้งราคาเท่าไรดี..... ตรงนี้ก็สุดแท้แต่เพื่อนๆ นะครับ

สมมุติว่าผมตั้งราคาขายแก้วละ 45 บาท ผมก็จะได้กำไร 7.8 บาท

ผมตั้งเป้าเอาไว้ว่ายอดขายเฉลี่ยออกมาแล้วต้องขายวันละ 80 แก้ว ฉะนั้นผมจะมีกำไรวันละ 624 บาท หรือเฉลี่ยเดือนละไม่น้อยกว่า 18720 บาทครับ

*** บางวันอาจจะขายได้ต่ำกว่าเป้า หรือสูงกว่าเป้าก็เป็นได้ครับ ***

ในปีแรกที่ผมคิดคำนวณให้ดูนั้น ถือว่าเป็นปีแห่งการลงทุน ในปีนี้คุณจะได้กำไรสุทธิทั้งหมด 226440 บาท เรื่องภาษีไปจ่ายกันเอาเองนะครับ ฮ่า...

ที่นี้มาดูในปีที่ 2 กันครับ

ในปีที่สอง ผมถือว่า ได้หักค่าเสื่อมของเครื่องทำกาแฟและการตกแต่งไปแล้ว ดังนั้น ค่าเครื่องทำกาแฟและค่าตกแต่ จะมีมูลค่าเป็นศูนย์ครับ

ส่วนต้นทุนที่เหลือที่ยังต้องเอามาคำนวณต่อในปีที่ 2 คือ
- ค่าน้ำค่าไฟ สำหรับค่าน้ำค่าไฟ ปีนี้ผมผมคิดเพิ่มไปอีก 10% เท่ากับ 66000 บาท
- ค่าพนักงาน และค่าพนักงานปีนี้เพิ่มเงินเดือนให้อีกคนละ 1000 บาท เท่ากับ 14000 บาท หรือปีละ 168000 บาท
- ค่าเช่า ปีที่ 2 ค่าเช่าขึ้นอีก 3000 บาท เป็นเดือนละ 13000 บาท หรือปีละ 156000 บาท

เอาตัวเลขทั้งหมดมารวมกัน เพื่อหาค่าต้นทุนแฝงสำหรับปีที่ 2 จะได้เท่ากับ 66000+168000+156000 เท่ากับ 390000 บาท หารด้วย 12 เดือน เท่ากับ 32500 บาท

ส่วนยอดขายเราก็ต้องเป้าเฉลี่ยเอาไว้วันละ 80 แก้วเหมือนเดิมครับ 1 เดือนก็ 2400 แก้ว เอามาหารต้นทุนแฝงที่ 1 เดือน คือ 32500 บาท ก็จะได้เท่ากับ 13.5 บาท

จะเห็นว่าปีที่ 2 เราจะมีต้นทุนแฝงลดลงแล้วนะครับ คือแก้วละ 13.5 บาท เมื่อนำมารวมกับต้นทุนของกาแฟ 1 แก้ว 15.6 บาท ก็เท่ากับว่าปีที่สองกาแฟเราต้นทุนทั้งหมดเท่ากับ 13.5+15.6 เท่ากับ 29.1 บาท

และถ้าเราขายราคาเดิมคือ 45 บาท เราก็จะมีกำไรแก้วละ 15.9 บาท หรือเดือนละ 38160 บาท หรือเฉลี่ยปีละ 457920 บาทครับ

นั่นเป็นปีที่สองของเรานะครับ

ดังนั้นการคิดคำนวณต้นทุน และต้นทุนแฝง จะเป็นการประเมินความเป็นไปได้ เพื่อที่เราจะได้ตั้งราคาได้เหมาะสม และเราจะได้มองเห็นจุดหมายปลายทางของเราว่าควรจะเดินหน้าต่อไปดีหรือเปล่า โดยเฉพาะคนที่ทำงานประจำ และมีรายได้ที่มั่นคงอยู่แล้วจะได้ตัดสินใจถูกครับ

แต่ในการเปิดร้านกาแฟนั้น ยังมีปัจจัยอีกหลายอย่าง ที่จะทำให้ประสบความสำเร็จ หรือพบกับความล้มเหลวได้ นั้นคือเรื่องทำเลที่ตั้ง ซึ่งทำเลที่ตั้งนั้นถือว่าสำคัญมาก ยิ่งถ้าได้ทำเลที่ตั้งที่เหมาะสม มีกลุ่มเป้าหมายชัดเจนและหลากหลาย โอกาสที่จะประสบความสำเร็จก็อยู่ไม่ไกลครับ

ปัจจัยสำคัญอีกอย่างนึงคือเรื่องของคุณภาพ รสชาติที่ถูกปากคนในพื้นที่ ในทำเลที่เราเปิดร้านอยู่ ถ้าเราจับจุดนี้ได้ ก็จะทำให้เรามีลูกค้าประจำแวะเวียนมาอุดหนุนเสมอๆ

และปัจจัยอีกอย่างนึงคือ ความหลากหลายของสินค้าที่นำมาประกอบ อาทิเช่น เบเกอรี่ ไอศรีม อาหารจานด่วน เครื่องดื่มต่างๆ เช่น ชา น้ำผลไม้ น้ำหวาน ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ควรจะมีเสริมไว้บ้าง เพื่อที่จะเพิ่มมูลค่าของร้านกาแฟเรา ทำให้มีลูกค้าประจำเพิ่มขึ้น


สำหรับแนวทางที่ให้ไปนั้น อย่างน้อยผมก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์แก่เพื่อนๆ บ้าง ไม่มากก็น้อยนะครับ ซึ่งไม่ค่อยมีใครเค้าจะบอกกันเท่าไรหรอกครับ ในมุมมองที่ผมเขียน ใจจริงก็ไม่อยากเขียนครับ ฮ่า.... เพราะว่ามีทั้งคนเสียผลประโยชน์ และได้ผลประโยชน์ แต่เมื่อมาวิเคราะห์ดูแล้ว คนที่เสียผลประโยชน์หลักๆ น่าจะเป็นพวกผู้ขายเสียมากกว่า คนได้ประโยชน์จริงๆ น่าจะเป็นเพื่อนๆ ที่เข้ามาเว็บนี้ และอยากจะมีร้านกาแฟกัน จะได้เอาไปคิด เอาไปวิเคราะห์กันครับ

ผมเองไม่อยากเห็นเพื่อนๆ ถูกหลอก หรือถูกกล่อม จนวาดฝันไปเรื่อยเปื่อย.... ฝันได้ครับ แต่เราต้องมีแนวทางและมีหลักการพอที่จะเป็นไปได้

“ดวงชะตาฟ้าอาจจะกำหนดมา แต่ว่าทางเดินชีวิตเราเป็นผู้กำหนดเองครับ”

หมายเหตุ ส่วนหนึ่งที่ผมไม่ค่อยได้เขียน เพราะว่าเขียนทีไรก็จะโดนเหลือบไรของวงการกาแฟมาดูด มาก๊อป มาขโมยไปทุกทีครับ

สำหรับเพื่อนๆ ที่มีเจตนาบริสุทธิ์ก็ขอให้ได้รับความสุข ความเจริญ และประสบความสำเร็จในสิ่งที่ตั้งใจไว้ ทุกๆ ท่านครับ